(Thanh tra)- Nghe thật lạ tai. Vì thanh tra là của cơ quan Nhà nước, làm việc theo lệnh của cấp có thẩm quyền. Chống lại cơ quan Nhà nước, không đối tượng nào dám làm. Vậy mà, nhiều nơi sự việc đó đã xảy ra. Vì sao vậy?

 Xin được kể 3 chuyện:

Về kiểm lâm, để bảo vệ rừng, lực lượng này được trang bị mạnh, hưởng lương cao, nhưng… rừng càng ngày càng cạn kiệt. Nguyên do trước hết là người dân sống trong rừng, gần rừng, muốn thụ hưởng nguồn lợi lớn từ rừng. Kể cả cán bộ nhiều cấp, ngành. Họ đã tìm mọi cách để đưa nguồn lợi đó về cho mình, kể cả lợi dụng chức vụ, quyền hạn, kể cả tiền bạc, mẹo mực… Vậy là, cán bộ kiểm lâm, anh trước, em sau “dính chàm”! Những kẻ muốn xâm phạm rừng, đối tượng đáng lên án, đã chống lại kiểm lâm và đã gây rất nhiều thiệt hại nghiêm trọng cho đất nước. Hiện nay, nhiều nơi muốn có cảnh sát rừng… Biên chế Nhà nước sẽ phình to… còn hiệu quả thì đã thấy trước!

Về cảnh sát giao thông, lực lượng chính để kiểm tra an toàn giao thông, nghiêm trị các sai phạm về phương tiện, người tham gia giao thông… Gần đây, họ thường bị đối tượng vi phạm an toàn giao thông chống đối quyết liệt. Đây là lực lượng được trang bị lớn, thu nhập cao, được Nhà nước và nhân dân tập trung hỗ trợ; nhưng lại có hiện tượng nhận phong bì, nương tay với sai phạm lớn, phạt nặng các lỗi nhỏ, có dấu hiệu tham nhũng. Vậy là một đồn năm, đồn mười, uy tín giảm… Các đối tượng xấu không từ thủ đoạn nào để chống lại cảnh sát giao thông, làm mất đi hình ảnh đẹp “từ một ngã tư đường phố, cuộc sống reo vui hàng ngày”.

Tại bệnh viện, có nơi lãnh đạo và nhân viên phải cầu cứu công an, cảnh sát 113. Vì bệnh nhân quậy phá đã đành, người nhà bệnh nhân hàng ngày vẫn “một thưa hai gửi”, khúm núm sợ sệt… bỗng nhảy lên đập phá, hò hét, “kể tội” bác sĩ, nhân viên, đòi bồi thường, đòi người bệnh sống lại… Những người trong cuộc hiểu ra sự bức xúc được dồn nén, nay bùng phát. Bức xúc ấy là có thật: Hàng ngày, một số bác sĩ, y tá, hộ lý có nhận tiền “hoa hồng”, lì xì, để giải quyết công việc khám, chữa bệnh. Tiền thì nhiều dần lên, bệnh nặng hơn lên, trong khi bác sĩ và nhân viên không chú trọng đến tâm lý nặng nề của người bệnh và người nhà để động viên, lý giải, nhắc nhở, giải tỏa với tình cảm và sự quan tâm của “lương y như từ mẫu”… Do đó, khi sự việc nặng nề thì không nhận được sự đồng cảm từ phía đối tượng. Hậu quả thật khó bù đắp!

Còn việc đối tượng chống lại đoàn thanh tra, nghe chưa nhiều, nhưng không mới! Vì thanh tra kinh tế, thanh tra công vụ, thanh tra giải quyết đơn thư… phần lớn đối tượng là quan chức. Quan chức nhỏ cũng đã là trưởng phòng cấp huyện, chủ tịch xã; vừa vừa là cấp quận, sở, tổng giám đốc… cao nữa là cục, vụ, lãnh đạo tỉnh, bộ, ngành… Thường là đồng chí, đồng tình, hỗ trợ nhau, cùng chung việc nước, trông cho chóng xong công việc kiểm tra, thanh tra mệt mỏi, không làm không được. Những ngày đẹp trời, quan chức còn ghé thăm anh em trong đoàn, nhắc nhau công việc, “khi chén rượu, khi cuộc cờ”, ngỡ rằng sẽ thương yêu nhau mãi… Đùng cái, đoàn phát hiện ra vấn đề, sai phạm không thể bỏ qua và dự kiến đưa vào kết luận. Đối tượng chạy cấp trên của đoàn và “lật bài ngửa”: Về số phong bì vào, ra; thuốc, nước, ăn sáng, vé xe, vé tàu, quà sinh nhật, tiền tết, chai rượu, bó hoa… Mục đích là ngăn chặn cái kết luận, phá hỏng được càng tốt. Nhưng, đoàn vững như một cái lô cốt, không khuất phục… Đơn thư tố cáo được gửi đi, cầu may cấp trên của đoàn sẽ ứng cứu. Dĩ nhiên, lá đơn ấy không thay đổi được bản chất, số liệu sai phạm trong kết luận thanh tra, nhưng nó làm cho đoàn thanh tra khốn khổ vì có thêm một bài học đắt giá…

Vậy là, chúng ta đã thấy được nguyên nhân của mọi vấn đề đang rất nóng, rất nghiêm trọng. Phòng, chống tham nhũng chính là phòng, chống các đối tượng có nguy cơ tham nhũng. Chủ yếu là phòng, chống “quan hư”. Đó là những người có chức có quyền, liên quan đến thanh tra, kiểm tra, thu tiền, xử phạt… lợi dụng, tư lợi. Cái lợi dù nhỏ, rất nhỏ, nhưng nếu chủ quan, kiểm lâm sẽ mất “rừng vàng”; bác sĩ sẽ mất đi sự kính trọng, mất đi việc cứu người là “phúc đẳng hà sa”; cảnh sát giao thông sẽ mất đi sự tôn trọng của người tham gia giao thông, tai nạn giao thông sẽ gia tăng và thanh tra, kiểm tra sẽ không còn là tai mắt của trên nữa!         

 “Con sâu làm rầu nồi canh” là như thế!