Do không còn nhu cầu sử dụng, ngày 20/1/2003, Cty Lương thực Hà Tuyên Thái có Công văn số 17/CT, xin trả lại toàn bộ diện tích đất kể trên cho địa phương.

Ngày 15/8/2003, UBND tỉnh Bắc Kạn ban hành Quyết định số 1643/QĐ-UBND thu hồi và giao diện tích đất kể trên cho UBND huyện Chợ Đồn quản lý.

Tuy nhiên, trước khi trả lại đất, vào các năm 1999, 2000, Cty Lương thực Hà Tuyên Thái đã bán thanh lý toàn bộ công trình xây dựng trên đất cho 3 hộ dân gồm: Bà Nguyễn Thị Thái (một nhà kho, một nhà bán hàng, tổng diện tích 444m²); ông Nguyễn Lương Hôn (1/2 nhà xay xát, diện tích 54m²) và ông Nông Ngọc Kính (1/2 nhà xay xát còn lại, diện tích 54m²). Khi bán thanh lý, Cty Lương thực Hà Tuyên Thái không nêu rõ nội dung yêu cầu các hộ phải tháo dỡ công trình, trả lại mặt bằng. Riêng 2 hộ ông Hôn, ông Kính còn được phép “sử dụng diện tích đất nhà máy xay xát”. Chưa hết, sau khi có quyết định của UBND tỉnh, UBND huyện Chợ Đồn gần như không có bất kỳ động thái nào trong việc quản lý, đưa vào sử dụng diện tích đất được giao. Vì thế, 3 hộ tiếp tục đầu tư tôn tạo, sửa chữa nhà kho, nhà xay xát thành nhà ở.

Thấy diện tích đất còn lại gần như… vô chủ, 8 hộ dân khác cũng tự ý đến lấn chiếm, xây nhà, gây bất bình dư luận.

Năm 2008, khi huyện Chợ Đồn triển khai thực hiện dự án quy hoạch khu dân cư tự xây trên diện tích đất kể trên, đã phát sinh kiện cáo, khiếu nại (KN) kéo dài nhiều năm. Huyện đã tốn rất nhiều công sức, chi hàng trăm triệu đồng từ ngân sách để bồi thường, hỗ trợ di dời tài sản trên đất cho dân, nhưng vẫn chưa xong.

Theo kết luận của tổ công tác huyện Chợ Đồn (được thành lập theo quyết định của Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Kạn), một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên là do người giải quyết KN lần đầu (UBND huyện Chợ Đồn) đã không tổ chức đối thoại với dân, không lắng nghe ý kiến, nguyện vọng chính đáng, hợp pháp của dân. Việc vận dụng các chính sách, chế độ hiện hành trong hỗ trợ giải tỏa, đền bù thu hồi đất cũng không thống nhất, dẫn tới mất công bằng.

Cụ thể, đối với 8 hộ dân tự lấn chiếm đất, không có giấy tờ về nhà, đất thì được hưởng ngay mức hỗ trợ tối đa (80% giá trị công trình). Đối với các hộ mua nhà thanh lý, có đầy đủ thủ tục, giấy tờ về nhà (thậm chí cả đất), sau đó sửa chữa, cải tạo lại thành nơi ở thì lại bị tổ chức đánh giá lại giá trị tài sản, rồi mới được hỗ trợ bằng 80% giá trị còn lại. Trong khi đó, theo kết quả giám định của Hội đồng Định giá tài sản huyện Chợ Đồn (được thành lập theo Quyết định số 996/QĐ-UBND, ngày 17/7/2008 của UBND huyện Chợ Đồn), giá trị tài sản còn lại của 3 hộ mua thanh lý tài sản chỉ còn từ… 12 - 25% so giá trị ban đầu!

Việc giải quyết KN của 3 hộ cũng chưa đúng với quy định tại Điều 6, Nghị định 136-CP của Chính phủ về quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật KN, tố cáo (TC) và các Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật KN,TC. Đó là chưa ban hành quyết định giải quyết KN cho riêng từng trường hợp…

Với hàng loạt sai sót kể trên nên suốt 3 năm (2008 - 2010), UBND huyện Chợ Đồn đã ban hành nhiều quyết định giải quyết vụ việc, nhưng các hộ đã mua thanh lý tài sản từ gần 10 năm trước vẫn liên tục KN với 3 nội dung: Việc áp dụng phương án bồi thường, hỗ trợ về tài sản giữa các hộ không công bằng; việc định giá trị tài sản còn lại của các hộ đã mua thanh lý tài sản quá thấp, chưa thỏa đáng; việc UBND huyện Chợ Đồn áp dụng Thông tư Liên bộ số 13/TTLB, ngày 18/8/1994 của Bộ Xây dựng - Bộ Tài chính - Vật giá (nay là Bộ Tài chính) để giải quyết KN là không có cơ sở…

Trên cơ sở đơn tiếp khiếu của các hộ dân, báo cáo xác minh của tổ công tác huyện Chợ Đồn, ý kiến tham mưu của các ngành chức năng, ngày 5/5/2011, Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Kạn đã ban hành Văn bản số 44/UBND-NC, yêu cầu Chủ tịch UBND huyện Chợ Đồn phải tổ chức đối thoại với dân, xây dựng lại phương án bồi thường theo phần trăm giá trị tài sản còn lại tại thời điểm thanh lý được Hội đồng Định giá tài sản của Cty Lương thực Hà Tuyên Thái xác định, bảo đảm công bằng, dân chủ, không để người có tài sản bị thiệt thòi, đồng thời cũng không để lãng phí ngân sách Nhà nước trong giải tỏa, di dời, giải phóng mặt bằng trong quá trình thực hiện dự án mới tại khu kho lương thực cũ huyện Chợ Đồn.

Thực hiện chỉ đạo của UBND tỉnh, với sự hỗ trợ của các ngành chức năng, đặc biệt là sự hỗ trợ của Thanh tra tỉnh Bắc Kạn, ngày 30/11/2011, Chủ tịch UBND huyện Chợ Đồn đã trực tiếp tổ chức đối thoại với các hộ dân còn tiếp tục KN, tìm hiểu tâm tư, nguyện vọng, tháo gỡ từng vướng mắc, thỏa thuận lại phương án và mức hỗ trợ di dời đối với từng hộ gia đình trên cơ sở thấu lý, đạt tình, đúng các quy định của pháp luật.

Sau khi được các hộ dân nhất trí, huyện Chợ Đồn đã xây dựng lại phương án hỗ trợ di dời nhà cửa, vật kiến trúc của từng hộ với mức hỗ trợ theo thỏa thuận (cũng là mức tính toán trên cơ sở khoa học của các ngành chức năng cấp tỉnh) là các hộ sẽ được nhận 65% giá trị còn lại của toàn bộ số tài sản đã mua thanh lý của Cty Lương thực Hà Tuyên Thái từ các năm 1999, 2000 và phần tài sản thực tế đã xây dựng thêm. Theo đó, tổng giá trị được hỗ trợ của gia đình bà Nguyễn Thị Thái là 845.302.975 đồng, gia đình ông Nguyễn Lương Hôn là 104.382.577 đồng và gia đình ông Nông Ngọc Kính là 97.663.692 đồng; tất cả đều cao hơn khoảng 3 lần so với giá trị hỗ trợ ban đầu đã được chính UBND huyện phê duyệt.

Xét nội dung Báo cáo số 147/UBND-BQL, ngày 9/12/2011 và Báo cáo số 150/UBND-BQL, ngày 14/12/2011 của UBND huyện Chợ Đồn về phương án hỗ trợ bổ sung đối với nhà cửa, vật kiến trúc công trình khu dân cư tự xây tại khu kho lương thực cũ; trên cơ sở thẩm định, kiến nghị của Thanh tra tỉnh, ngày 13/1/2012, Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Kạn ban hành các Quyết định số 105, 106, 107/QĐ-UBND giải quyết KN lần thứ hai đối với 3 hộ dân Nguyễn Thị Thái, Nguyễn Lương Hôn và Nông Ngọc Kính. UBND tỉnh yêu cầu Chủ tịch UBND huyện Chợ Đồn thu hồi, hủy bỏ Quyết định giải quyết KN lần đầu số 1064/QĐ-UBND, ngày 19/8/2010 đối với 3 hộ do được ban hành không đúng quy định tại Điều 6, Nghị định 136/2006/NĐ-CP, ngày 14/11/2006 của Chính phủ về quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật KN,TC và các Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật KN,TC; giao UBND huyện phê duyệt và thực hiện phương án hỗ trợ di dời đối với các hộ gia đình theo phương án bổ sung đã trình duyệt.

Quyết định giải quyết KN lần 2 của Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Kạn được cả 3 hộ dân đồng tình chấp thuận. Nhờ đó, khiếu kiện chấm dứt.